Menopoza giren kadın en önemli ikilemlerden birini hormon tedavisi ile ilgili karar aşamasında yaşar. Bir taraftan yumurtalıklarının çalışmasının durmasından dolayı özellikle östrojen hormonunun eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkan ve çıkabilecek sorunların önlenmesi isteği, diğer taraftan ise kullanacağı hormonların muhtemel yan etkileri ve en önemlisi kanser olma korkusu! Hatta doktorların bile hormoncu doktorlar ve hormon karşıtı doktorlar olarak siyahla beyaz gibi ayrılıp kafaları daha da karıştırması.
Önemli bir konuyu hatırlatarak işe başlayalım.
Menopoza giren her kadın yaş, genetik yapı, fiziksel özellikler, beslenme şekli,vücut yapısı , yaşam tarzı ve yaşadığı yöre yönünden aynı özellikleri taşımadığından menopoza girme zamanında farklılıklar gösterir. Örneğin, genç kızlık döneminde kalsiyumca zengin gıdalar almış, güneşli bölgede yetişmiş ,aktif bir çalışma hayatı sürmüş ve genetik olarak kemik kitlesi kuvvetli olan bir kadın için menopoza girdiğinde osteoporoz (kemik erimesi) riskinin az olacağı aşikardır. Çeşitli hastalıkları olan ve yukarıda sayılan özellikleri iyi durumda olmayan kadınların ise menopoz sonrasındaki östrojen eksikliğine bağlı hızlı kemik erimesiyle kemiklerinde kırık riskinin artacağını düşünebiliriz.
Ateş basması, uykusuzluk, terleme gibi menopoz belirtileri görülmeyen veya çok rahatsız edici olarak ortaya çıkmayan kadınların hormon tedavisine başlaması gerekmeyebilir. İdrar problemi, vajina ve cilt kuruluğu , cinsel istek azalması hatırlama zayıflaması problemleri olmayan kadınların da hormon tedavisi ihtiyacı olmayabilir.
Herhangi bir ilacın kullanılmaya başlanması için en önemli neden, bu ilacın kullanan kişi için faydasının muhtemel Zaralı etkilerinden çok fazla olmasıdır. Ayrıca zararlı etkilerinin az da olsa önemli bir hayati tehlike yaratmadığının bilimsel olarak ispatlanmış olması gerekir. Menopozda kullanılan hormon ilaçlarının bir kısmı yalnızca östrojen hormonu , diğerleri ise hem östrojen hem de progesteron hormonu içerirler. Yalnız östrojen hormonu içeren ilaçlar rahmi alınmış kadınlara verilir. Östrojene progesteron hormonu, rahmi alınmamış kadınlarda rahim içi (endometrium) kanserlerini önlemek amacıyla ilave edilir ve kesin önleyici etki gösterir.
Bu hormonlar, kadınları yumurtalıklarında yapılanlara, yapı ve miktar olarak çok benzeyen sentetik ilaçlardır. Ağızdan, deriden, burundan kullanılabilirler. Düzenli adet gösterebilecek veya adet göstermeden etkili olabilecek şekilde kullanılabilir. Hormonlar ateş basması, terleme vb. gibi menopozun belirtilerini ortadan kaldırabilecek tek etkin ilaç grubudur. Kalın bağırsak kanseri, erken bunama hatta yumurtalık kanserini önleyici etkilerinin olabileceği belirlenmiştir. Ayrıca kemik erimesini önleyip, durdurabilirler. Ancak kemik erimesinde tek alternatif ilaç hormonlar değildir. Kemik erimesini önleyen hatta devamlı kullanıldığında artırabilen değişlik ilaç alternatifleri mevcuttur. Bu ilaçların hormonların getirdiği riskleri de yoktur. Tabii ki bu ilaçların da başta mide bağırsak sistemi ile ilgili olmak üzere çeşitli başka yan etkileri vardır.